Khoảng 30 học viên đến từ các tổ chức nghiên cứu và các trường đại học, các cơ quan dự báo khí tượng thủy văn được các chuyên gia Nhật Bản chia sẻ những kinh nghiệm trong quản lý và kiểm soát lũ, giới thiệu về hệ thống phân tích lũ tổng hợp (IFAS).

Theo PGS. TS. Trần Thục, Viện trưởng Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn và Môi trường, Hệ thống phân tích lũ tổng hợp là một công cụ dễ sử dụng, đặc biệt ứng dụng được ở các vùng có ít số liệu quan trắc mưa.

“Sở dĩ hệ thống này có thể đưa ra dự báo lũ mà cần ít số liệu, thậm chí không cần số liệu mưa là bởi hệ thống sử dụng các số liệu về địa hình, thảm thực vật, lượng mưa từ vệ tinh”, PGS. Trần Thục nói.

Hiện thiếu số liệu quan trắc mưa là một trong những khó khăn của dự báo lũ ở Việt Nam. Theo ông Thục, các mô hình dự báo lũ ở Việt Nam còn khá đơn giản, thời gian dự báo trước không dài. Với các sông ở miền Trung ngắn và dốc, lũ hình thành nhanh, dự báo chỉ được trước khoảng 6 giờ.

Tại khóa học này, các học viên sẽ ứng dụng Hệ thống Phân tích lũ tổng hợp để dự báo lũ trên lưu vực sông Vu Gia – Thu Bồn. Hệ thống sông này mang đặc trưng của sông miền Trung, đồng thời việc dự báo lũ khá phức tạp bởi hoạt động của các thủy điện đã làm thay đổi dòng chảy.

Bà Katherine Muller-Marine, Trưởng dại diện UNESCO tại Việt Nam mong rằng, Hệ thống phân tích lũ tổng hợp sẽ được sử dụng rộng rãi như một công cơ sở trong việc chuẩn bị hệ thống dự báo và cảnh báo lũ lụt trên các lưu vực thiếu số liệu quan trắc mưa – rất phù hợp với điều kiện Việt Nam.

IFAS là hệ thống phân tích lũ – dòng chảy nhỏ gọn do Trung tâm Quốc tế về Quản lý thảm họa và rủi ro tài nguyên nước (ICHARM) phát triển như một bộ công cụ nhằm dự báo lũ hiệu quả và phù hợp hơn cho các nước đang phát triển. Hệ thống này có khả năng cung cấp giao diện để nhập dữ liệu mưa đầu vào không chỉ sử dụng dữ liệu từ vệ tinh mà cả số liệu mưa quan trắc bề mặt, cũng như các chức năng GIS nhằm thiết lập mạng lưới sông ngòi và ước tính các thông số của cơ chế phân tích dòng chảy mặc định và giao diện hiển thị kết quả đầu ra.

Theo các chuyên gia, gần đây, các quốc gia như Việt Nam, Thái Lan, Philippines, Malaysia, Indonesia, Trung Quốc và Hàn Quốc liên tục phải hứng chịu các trận lũ không được dự báo trước. Đã đến lúc xem xét hiệu quả của công tác dự báo, cảnh báo sớm, công tác kiểm soát lũ và hệ thống quản lý hiện có tại các quốc gia này xét trên phương diện các biện pháp phi công trình và cần có các biện pháp ứng phó hiệu quả.

Chương trình tập huấn này nằm trong khuôn khổ Dự án “Đánh giá hệ thống dự báo và cảnh báo lũ lụt” được thực hiện thành công ở 10 quốc gia (Australia, Campuchia, Trung Quốc, Indonesia, Lào, Malaysia, Philippines, CHDCND Triều Tiên, Thái Lan và Việt Nam).